Aarde in aphelium   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Logo hemel.waarnemen.com

De meteorenzwerm Leoniden
in november 2025


De meteorenzwerm Leoniden bereikt op maandag 17 november 2025, rond 15 uur, zijn maximum. De meteoren van de Leoniden zijn snel, en de zwerm is bekend vanwege zijn regens in 1799, 1833, 1866, 1966 en 1999. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 13 meteoren per uur vallen. De radiant van de zwerm staat rond 7:00 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 60° boven de horizon. Het beste moment om Leoniden waar te nemen is op 17 november rond 6:00 uur (zie het kaartje). De radiant staat op dat moment zo'n 57° boven de horizon, in het zuidzuidoosten. In onze streken zijn dan vermoedelijk circa 4–10 meteoren per uur van deze zwerm te zien. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, bij donkere en heldere hemel circa 19–29 meteoren per uur zichtbaar. De Maan komt om 5:06 uur op, is voor ongeveer 8% verlicht en stoort niet erg. Rond 7:30 uur gaat het schemeren en om 8:03 uur komt de Zon op.

App Store       Google Play                

Kaartje

Een meteoor Over het algemeen zijn de de meteoren van een zwerm niet alleen op de dag van het maximum zichtbaar. Zo is gedurende circa 3,0 dagen rondom het maximum meer dan 50% van het maximale aantal meteoren (3 per uur) van de Leoniden te zien. Tot 4 dagen voor en na het maximum zijn nog meteoren van deze zwerm te herkennen. De zwerm heeft daarmee een relatief korte piek. Probeer dus ook enkele nachten voor en na het maximum meteoren waar te nemen. Iedere dag verder weg van het maximum zijn er echter wel ongeveer 40% minder meteoren per uur te zien. De snelheden van de meteoren van de Leoniden zijn behoorlijk hoog: zo'n 71 km/s, dat is circa 253.800 km/uur! Er is geen speciale apparatuur nodig om meteoren waar te kunnen nemen. Het blote oog, een heldere hemel, een ligstoel, warme kleren en wat geduld zijn de belangrijkste benodigdheden (zie Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen).

Tabel: de meteorenzwerm Leoniden in de nacht van het maximum:

DatumTijdΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
richtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
17/1101:00 -14uONO 16° 1 16 -56° -35° 9%
17/1102:00 -13uO 25° 2 19 -51° -27° 9%
17/1103:00 -12uO 34° 3 22 -45° -18° 9%
17/1104:00 -11uOZO 43° 5 23 -36° -10° 9%
17/1105:00 -10uZO 51° 6 24 -27° -1° 9%
17/1106:00 -9uZZO 57° 7 24 -18° 8%
17/1107:00 -8uZ 60° 2 5 -9° 14° 8%
Heldere meteoren

Tabel: de meteorenzwerm Leoniden in de nachten rond het maximum:

DatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
15/11 2:30 -60uO 29° 1 19 -48° -2° 23%
16/11 3:30 -35uOZO 38° 2 21 -40° -4° 15%
17/11 5:00 -10uZO 51° 6 24 -27° -1° 9%
18/11 5:30 15uZO 55° 6 23 -23° -7° 4%
19/11 5:00 38uZO 52° 3 19 -28° -21° 1%


Tabel: de meteorenzwerm Leoniden in andere jaren:

JaarDatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
202218/11 5:00 9uZO 52° 4 19 -27° 34° 35%
202318/11 5:30 3uZO 55° 7 26 -23° -63° 25%
202417/11 5:00 -3uZO 51° 2 6 -27° 44° 98%
202518/11 5:30 15uZO 55° 6 23 -23° -7° 4%
202618/11 5:30 9uZO 55° 7 24 -23° -43° 57%
202718/11 6:00 3uZZO 57° 2 6 -18° 54° 80%
202817/11 5:30 -3uZO 55° 8 27 -23° -32° 1%


Aantallen meteoren vannacht aan de hemel:


Grafiek: Meteoren vannacht
Aantallen meteoren per uur: sporadisch, zwermen, totaal.


Meteorenregen in 1833De Leoniden zijn een van de bekendste meteorenzwermen aan onze sterrenhemel, doordat ze verschillende malen extreem hoge activiteit hebben vertoond. De sterrenregen van de ochtend van 13 november 1833 was met name in Noord-Amerika indrukwekkend (zie de afbeelding links). Ooggetuigen rapporteerden tot 1000 meteoren per minuut, waaronder veel vuurbollen, gedurende ongeveer een half uur. Het spektakel was de aanleiding voor een aantal onderzoekers om te proberen de aard van de “vallende sterren” te achterhalen, wat wel wordt gezien als de geboorte van de meteoren-astronomie. Uit historische bronnen blijkt dat een sterrenregen van de Leoniden waarschijnlijk al in het jaar 855 werd waargenomen in Bagdad, en in 902 in Egypte en Italië. Ook in 1771, 1799, 1832/3, 1866/7, 1966 en 1999 zijn meteorenregens gezien, terwijl in andere jaren die in de circa 33-jarige cyclus passen verhoogde maar minder extreme activiteit werd waargenomen. Die cyclus komt overeen met de baanperiode van de bronkomeet 55P/Temple-Tuttle. Mogelijk volgt een nieuwe periode van verhoogde activiteit in de jaren 2033–2035, al vindt niet iedere 33 jaar een meteorenregen plaats, en is de verwachting dat de regens in de komende eeuwen minder frequent worden, totdat ze geheel verdwenen zijn.

Meteoren worden in de volksmond ook wel vallende sterren genoemd. In werkelijkheid gaat het niet om sterren die vallen, maar om minuscule stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de aardatmosfeer binnenkomen en op ongeveer 80–120 km hoogte verdampen. Het lichtflitsje dat we zien is met name de lucht om het steentje heen die aan het gloeien gebracht wordt. Een meteorenzwerm is een verzameling van meteoren die rond dezelfde tijd en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn. De meteoren lijken uit één punt aan de hemel te komen, dat we de radiant noemen. Deze beweging wordt veroorzaakt door zowel de beweging van de meteoren zelf als door de baansnelheid van de Aarde. Zie ook Meteoren vannacht aan de hemel, de pagina jaarlijkse meteoorzwermen voor informatie over andere zwermen, de uitleg bij de jaarlijkse meteoorzwermen voor meer informatie over deze tabel en de pagina's Wat zijn vallende sterren? en Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.


Grafiek met de maximale meteorenactiviteit voor iedere nacht in 2025
Grafiek van de maximale meteorenactiviteit per nacht (HRmax) in Nederland en België, voor heel 2025. De zwarte streepjeslijn toont de diffuse achtergrond, de gekleurde curves stellen de verschillende zwemen voor en de zwarte doorgetrokken lijn geeft het maximale totale aantal meteoren per uur, voor iedere nacht. De verticale gekleurde stippellijnen tonen de data van de maxima van de grootste zwermen, met de eerste letter van de naam bovenin. De ruwweg maandelijkse dippen worden veroorzaakt door de Volle Maan. Kijk op de pagina Jaarlijkse meteorenzwermen in 2025 voor andere meteorenzwermen in dit jaar.


<< ι-Aurigiden 2025   —   α-Monocerotiden 2025 >>



App Store       Google Play                

Aarde in aphelium   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Copyright © 2004–2022   Marc van der Sluys, hemel.waarnemen.com  –  De sterrenhemel voor Nederland en België  —  gewijzigd: 02/07/2022  —  bronvermelding