Andromedanevel   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Logo hemel.waarnemen.com

De meteorenzwerm Geminiden
in december 2024


De meteorenzwerm Geminiden bereikt op vrijdag 13 december 2024, rond 23:30 uur, zijn maximum. De meteoren van de Geminiden zijn gemiddeld snel, gelig van kleur, vaak helder en hebben korte sporen. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 120 meteoren per uur vallen. De radiant van de zwerm staat rond 2:30 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 70° boven de horizon. Doordat de omstandigheden in onze streken niet ideaal zijn, zijn er dan naar schatting “maar” circa 32 meteoren per uur te zien van deze zwerm. Dit is nog steeds de moeite van het waarnemen waard. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, bij donkere en heldere hemel circa 28–39 meteoren per uur zichtbaar. De Maan is voor ongeveer 95% verlicht en is een flinke stoorzender; dit jaar zijn hierdoor alleen de helderste meteoren zichtbaar. Rond 8:00 uur gaat het schemeren en om 8:41 uur komt de Zon op.

App Store       Google Play                

Kaartje

Heldere meteoren Over het algemeen zijn de de meteoren van een zwerm niet alleen op de dag van het maximum zichtbaar, maar de Geminiden zijn bijzonder scherp gepiekt, en de zwerm duurt niet veel langer dan 21 uur. Een dag voor of na het maximum is nog slechts 21% van het piekaantal meteoren per uur te zien. De typische snelheden van de meteoren in deze zwerm zijn met circa 35 km/s (ongeveer 124.560 km/uur) vrij gemiddeld. Meteoren waarnemen kan zonder speciale instrumenten. Wanneer het helder is, volstaat het blote oog. Op een donkere plek zijn meer meteoren te zien dan midden in een stad. Een ligstoel en voldoende kleding zorgen voor (extra) comfort (zie Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen).


Figuur: Kaart van Nederland met aantallen meteoren
Kaart van Nederland met aantallen Geminiden voor middernacht Kaart van Nederland met aantallen Geminiden tijdens het maximum
Kaart van Nederland met de geschatte aantallen Geminiden per uur, bij heldere hemel. Links: vóór middernacht, op vrijdag 13 december om 23:30 uur. Rechts: ten tijde van het maximum, op zaterdag 14 december om 01:45 uur. De kleur geeft voor iedere plaats aan hoeveel meteoren vanuit die locatie te verwachten zijn. Vanuit lichte gebieden op de kaart, bijvoorbeeld in en rond steden, zijn minder “vallende sterren” te zien dan vanuit donkere gebieden, door de lichtvervuiling. Het aantal meteoren per uur behorende bij iedere kleur kan worden afgelezen in de legenda. Data lichtvervuiling: RIVM.



Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in de nacht van het maximum

DatumTijdΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
richtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
13/1218:00 -6uNO 1 1 -12° 28° 96%
13/1219:00 -5uNO 12° 3 3 -21° 37° 96%
13/1220:00 -4uONO 20° 6 7 -31° 46° 96%
13/1221:00 -3uONO 28° 12 13 -40° 54° 97%
13/1222:00 -2uO 37° 18 19 -48° 60° 97%
13/1223:00 -1uO 47° 25 26 -55° 62° 97%
14/1200:00 0uOZO 56° 29 30 -60° 61° 97%
14/1201:00 1uZO 64° 31 33 -60° 56° 97%
14/1202:00 2uZZO 69° 32 34 -56° 48° 97%
14/1203:00 3uZZW 70° 30 32 -49° 40° 98%
14/1204:00 4uZW 65° 28 30 -41° 31° 98%
14/1205:00 5uWZW 58° 24 26 -32° 22° 98%
14/1206:00 6uW 49° 19 21 -23° 14° 98%
14/1207:00 7uW 39° 13 16 -14° 98%
14/1208:00 8uWNW 30° 6 7 -5° 98%
Grafiek: Geminiden in de nacht van het maximum
Grafiek: met aantallen meteoren per uur in de nacht van het maximum
Meteorenaantallen per uur voor een donkere locatie in de nacht van het maximum. Aantallen Geminiden zijn in rood, overige meteoren in blauw.


Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in de nachten rond het maximum

DatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
12/12 5:00 -43uWZW 59° 5 16 -32° 86%
13/12 6:30 -17uW 45° 18 30 -18° 94%
14/12 2:00 2uZZO 69° 32 34 -56° 48° 97%
15/12 2:30 27uZ 70° 4 6 -53° 55° 100%
16/12 3:30 52uZW 67° 1 3 -45° 55° 99%
Grafiek: Geminiden in de nachten rond het maximum
Grafiek: met aantallen meteoren per uur in de nachten rond het maximum
Meteorenaantallen per uur voor een donkere locatie in de nachten rond het maximum. Aantallen Geminiden zijn in rood, overige meteoren in blauw.


Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in andere jaren

JaarDatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
202114/12 4:00 -1uZW 65° 95 109 -41° -4° 79%
202214/12 4:30 -7uWZW 62° 27 30 -36° 53° 71%
202315/12 1:30 8uZO 67° 57 65 -59° -62° 6%
202414/12 2:00 2uZZO 69° 32 34 -56° 48° 97%
202514/12 2:30 -3uZ 70° 82 91 -53° -4° 29%
202614/12 4:30 -7uWZW 62° 57 68 -36° -54° 22%
202715/12 1:00 7uZO 64° 21 23 -60° 61° 98%
Grafiek: Geminiden in andere jaren
Grafiek: met aantallen meteoren per uur in andere jaren
Meteorenaantallen per uur voor een donkere locatie in andere jaren. Aantallen Geminiden zijn in rood, overige meteoren in blauw.


Grafiek: aantallen meteoren vannacht aan de hemel

Grafiek: Meteoren vannacht
Aantallen meteoren per uur: sporadisch, zwermen, totaal.


Een meteoor De Geminiden zijn de een na grootste meteorenzwerm aan onze hemel. Ze zijn bijzonder doordat het moederobject geen komeet is maar de planetoïde (en mogelijk uitgedoofde komeet) Phaethon. Een andere bijzonderheid is dat de Geminiden pas in 1862 voor het eerst werden gezien, en sinds die tijd in hevigheid zijn toegenomen. De verwachting is dat het aantal meteoren in de komende eeuw af zal gaan nemen, totdat de zwerm niet meer zichtbaar is.

Meteoren worden in de volksmond ook wel vallende sterren genoemd. In werkelijkheid gaat het niet om sterren die vallen, maar om minuscule stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de aardatmosfeer binnenkomen en op ongeveer 80–120 km hoogte verdampen. Het lichtflitsje dat we zien is met name de lucht om het steentje heen die aan het gloeien gebracht wordt. Een meteorenzwerm is een verzameling van meteoren die rond dezelfde tijd en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn. De meteoren lijken uit één punt aan de hemel te komen, dat we de radiant noemen. Deze beweging wordt veroorzaakt door zowel de beweging van de meteoren zelf als door de baansnelheid van de Aarde. Zie ook Meteoren vannacht aan de hemel, de pagina jaarlijkse meteoorzwermen voor informatie over andere zwermen, de uitleg bij de jaarlijkse meteoorzwermen voor meer informatie over deze tabel en de pagina's Wat zijn vallende sterren? en Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.


Grafiek: meteorenactiviteit dit jaar Grafiek met de maximale meteorenactiviteit voor iedere nacht in 2024
Grafiek van de maximale meteorenactiviteit per nacht (HRmax) in Nederland en België, voor heel 2024. De zwarte streepjeslijn toont de diffuse achtergrond, de gekleurde curves stellen de verschillende zwemen voor en de zwarte doorgetrokken lijn geeft het maximale totale aantal meteoren per uur, voor iedere nacht. De verticale gekleurde stippellijnen tonen de data van de maxima van de grootste zwermen, met de eerste letter van de naam bovenin. De ruwweg maandelijkse dippen worden veroorzaakt door de Volle Maan. Kijk op de pagina Jaarlijkse meteorenzwermen in 2024 voor andere meteorenzwermen in dit jaar.


<< Monocerotiden 2024   —   σ-Hydriden 2024 >>



App Store       Google Play                

Andromedanevel   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Copyright © 2004–2023   Marc van der Sluys, hemel.waarnemen.com  –  De sterrenhemel voor Nederland en België  —  gewijzigd: 01/10/2023  —  bronvermelding