Jupiter aan de avondhemel   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Logo hemel.waarnemen.com

De meteorenzwerm Perseïden
in augustus 2013


De meteorenzwerm Perseïden bereikt op dinsdag 13 augustus 2013, rond 1 uur, zijn maximum. De meteoren van de Perseïden zijn helder en snel en hebben nalichtende sporen. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 85 meteoren per uur vallen. De radiant van de zwerm staat rond 7:30 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 84° boven de horizon. Het beste moment om Perseïden waar te nemen is op 13 augustus rond 3:45 uur (zie het kaartje). De radiant van de zwerm staat dan ongeveer 60° boven de horizon, in het oostnoordoosten. In onze streken zijn dan vermoedelijk circa 42–55 meteoren per uur van deze zwerm te zien. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, bij donkere en heldere hemel circa 55–70 “vallende sterren” per uur te zien. De Maan stoort niet. Rond 5:45 uur gaat het schemeren en om 6:20 uur komt de Zon op.

App Store       Google Play                

Kaartje

Een meteoor Over het algemeen zijn de de meteoren van een zwerm niet alleen op de dag van het maximum zichtbaar. Zo is gedurende circa 3,1 dagen rondom het maximum meer dan de helft van het maximum aantal meteoren per uur (24) van de Perseïden te zien. Tot 12 dagen voor en na het maximum zijn nog meteoren van deze zwerm te herkennen. De zwerm heeft daarmee een relatief korte piek. Probeer dus ook enkele nachten voor en na het maximum meteoren waar te nemen. Wel is iedere dag die je eerder voor het maximum, of later na het maximum waarneemt het aantal meteoren dat zichtbaar is circa 40% kleiner. De typische snelheden van de meteoren in deze zwerm zijn met circa 59 km/s (ongeveer 213.840 km/uur) relatief hoog. Meteoren waarnemen kan zonder speciale instrumenten. Wanneer het helder is, volstaat het blote oog. Een ligstoel en voldoende kleding zorgen voor (extra) comfort (zie Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen).

Tabel: de meteorenzwerm Perseiden in de nacht van het maximum:

DatumTijdΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
richtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
12/08 22 uur -3uNNO 25° 2 3 -8° 33%
12/08 23 uur -2uNNO 29° 9 13 -14° -1° 33%
13/08 0 uur -1uNO 34° 22 28 -19° -10° 34%
13/08 1 uur 0uNO 40° 30 37 -23° -19° 34%
13/08 2 uur 1uNO 47° 38 46 -23° -28° 34%
13/08 3 uur 2uNO 54° 45 55 -21° -36° 35%
13/08 4 uur 3uONO 62° 49 60 -17° -43° 35%
13/08 5 uur 4uONO 70° 15 17 -11° -49° 36%
13/08 6 uur 5uNO 77° 4 5 -4° -52° 36%
Heldere meteoren

Tabel: de meteorenzwerm Perseiden in de nachten rond het maximum:

DatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
9/08 3:30 -93uNO 56° 6 18 -18° -35° 5%
10/08 3:30 -69uNO 56° 11 22 -19° -39° 10%
11/08 4:00 -45uONO 61° 19 31 -17° -43° 17%
12/08 4:00 -21uONO 61° 37 48 -17° -45° 25%
13/08 4:00 3uONO 62° 49 60 -17° -43° 35%
14/08 4:00 27uONO 62° 33 45 -17° -40° 46%
15/08 4:00 51uONO 63° 18 30 -18° -34° 57%
16/08 4:00 75uONO 63° 10 22 -18° -26° 68%
17/08 4:00 99uONO 64° 7 19 -18° -17° 79%


Tabel: de meteorenzwerm Perseiden in andere jaren:

JaarDatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
201013/08 4:00 -2uONO 61° 54 68 -17° -44° 13%
201113/08 5:00 -7uONO 69° 14 16 -11° 99%
201213/08 4:00 9uONO 62° 44 55 -17° 16° 21%
201313/08 4:00 3uONO 62° 49 60 -17° -43° 35%
201410/08 4:30 -7uZO 15° 0 5 -13° 10° 99%
201513/08 4:00 -9uONO 61° 46 57 -17° -10° 2%
201613/08 4:00 9uONO 62° 48 60 -17° -21° 72%


Aantallen meteoren vannacht aan de hemel:


Grafiek: Meteoren vannacht
Aantallen meteoren per uur: sporadisch, zwermen, totaal.


De Perseïden vormen waarschijnlijk de meest bekende meteorenzwerm, zowel doordat dit een van de rijkste zwermen van het noordelijk halfrond is als door het feit dat het maximum van de zwerm bij ons in de zomervakantie plaatsvindt. De meteoren werden al in het jaar 36 gezien door de Chinezen, maar vreemd genoeg werd pas in 1835 duidelijk dat het hier om een jaarlijkse zwerm ging. De bron van de Perseïden is de komeet 109P/Swift-Tuttle met een periode van 133 jaar, en rond de perihelia van 1862 en 1992 werd een verhoogde activiteit van de meteoren waargenomen. De meteoroïden die de Perseïden veroorzaken bevinden zich voornamelijk net buiten de baan van de Aarde om de Zon, zodat de Aarde net langs de hoofdmoot beweegt.

Iedere 12 jaar brengt de planeet Jupiter een aantal meteoroïden uit hun baan, waardoor ze in de aardbaan terecht komen en er verhoogde activiteit te zien is. Dit gebeurde voor het laatst in 2004, en mogelijk opnieuw in 2016. Extra activiteit doordat de Aarde door een verdicht komeetspoor trekt is mogelijk in 2016–2018. In 2004 resulteerde dit in een scherpe piek van meer dan 150 meteoren per uur gedurende minder dan een uur op ruim 16,5 uur voor het maximum van de zwerm, en een wat bredere piek van enkele uren op circa 14 uur voor het maximum. Wat dit precies betekent voor extra activiteit in 2016, 2028 en 2040 is onduidelijk, maar het is mogelijk dat er in die jaren meer meteoren te zien zullen zijn. Merk op dat wanneer een scherpe piek bij ons overdag plaatsvindt, er niets van de zien is. Doordat de pieken meer dan een halve dag voor het maximum plaatsvinden, is het aan te raden om de nacht voor het maximum ook goed in de gaten te houden.


Grafiek met de maximale meteorenactiviteit voor iedere nacht in 2013
Grafiek van de maximum meteorenactiviteit per nacht (HRmax), voor heel 2013. De zwarte streepjeslijn toont de diffuse achtergrond, de gekleurde curves stellen de verschillende zwemen voor en de donkerzwarte lijn geeft het maximale totale aantal meteoren per uur, voor iedere nacht. De verticale gekleurde stippellijnen tonen de data van de maxima van de grootste zwermen, met de eerste letter van de naam bovenin. De ruwweg maandelijkse dippen worden veroorzaakt door de Volle Maan. Kijk op de pagina Jaarlijkse meteorenzwermen in 2013 voor andere meteorenzwermen in dit jaar.


Meteoren worden in de volksmond ook wel vallende sterren genoemd. In werkelijkheid gaat het niet om sterren die vallen, maar om minuscule stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de aardatmosfeer binnenkomen en op ongeveer 80–120 km hoogte verdampen. Het lichtflitsje dat we zien is met name de lucht om het steentje heen die aan het gloeien gebracht wordt. Een meteorenzwerm is een verzameling van meteoren die rond dezelfde tijd en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn. De meteoren lijken uit één punt aan de hemel te komen, dat we de radiant noemen. Deze beweging wordt veroorzaakt door zowel de beweging van de meteoren zelf als door de baansnelheid van de Aarde. Zie ook Meteoren vannacht aan de hemel, de pagina jaarlijkse meteoorzwermen voor informatie over andere zwermen, de uitleg bij de jaarlijkse meteoorzwermen voor meer informatie over deze tabel en de pagina's Wat zijn vallende sterren? en Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.

<< η-Eridaniden 2013   —   Cygniden 2013 >>



App Store       Google Play                

Jupiter aan de avondhemel   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Copyright © 2004–2019   Marc van der Sluys, hemel.waarnemen.com  –  De sterrenhemel voor Nederland en België  —  gewijzigd: 21/08/2019  —  bronvermelding