Bekijk de Pleiaden   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Logo hemel.waarnemen.com

De meteorenzwerm Lyriden
in april 2023


De meteorenzwerm Lyriden bereikt op zondag 23 april 2023, rond 5 uur, zijn maximum. De meteoren van de Lyriden zijn snel en helder en vertonen soms vuurbollen. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 13 meteoren per uur vallen. Rond 6:00 uur staat de radiant van de zwerm in het hoogste punt (op 71°) aan de hemel. Het beste moment om Lyriden waar te nemen is op 23 april rond 4:00 uur (zie het kaartje). De radiant van de zwerm staat dan ongeveer 63° boven de horizon, in het zuidoosten. Er zijn dan bij ons ieder uur naar schatting ongeveer 5–10 meteoren van deze zwerm zichtbaar. Samen met meteoren van andere zwermen, en sporadische meteoren, zijn er bij donkere, heldere hemel in totaal circa 11–19 “vallende sterren” per uur te zien. De Maan is voor ongeveer 10% verlicht, maar gaat om 0:13 uur onder. Rond 5:45 uur gaat het schemeren en om 6:26 uur komt de Zon op.

App Store       Google Play                

Kaartje

Een meteoor Over het algemeen zijn de de meteoren van een zwerm niet alleen op de dag van het maximum zichtbaar. Zo is gedurende circa 2,8 dagen rondom het maximum meer dan 50% van het maximale aantal meteoren (4 per uur) van de Lyriden te zien. Tot 4 dagen voor en na het maximum zijn nog meteoren van deze zwerm te herkennen. De zwerm heeft daarmee een relatief korte piek. Er zijn dus nog meer kansen, voor het geval het in de nacht van het maximum niet helder is. Wel is iedere dag die je eerder voor het maximum, of later na het maximum waarneemt het aantal meteoren dat zichtbaar is circa 40% kleiner. De typische snelheden van de meteoren in deze zwerm zijn met circa 47 km/s (ongeveer 168.480 km/uur) vrij gemiddeld. Meteoren waarnemen kan zonder speciale instrumenten. Het blote oog, een heldere hemel, een ligstoel, warme kleren en wat geduld zijn de belangrijkste benodigdheden (zie Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen).

Tabel: de meteorenzwerm Lyriden in de nacht van het maximum:

DatumTijdΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
richtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
22/0423:00 -6uONO 19° 1 4 -17° 8%
23/0400:00 -5uONO 27° 2 6 -22° 9%
23/0401:00 -4uO 36° 3 8 -25° -6° 9%
23/0402:00 -3uO 45° 5 10 -25° -10° 9%
23/0403:00 -2uOZO 54° 6 13 -23° -13° 9%
23/0404:00 -1uZO 63° 7 15 -19° -14° 10%
23/0405:00 0uZZO 69° 2 5 -12° -13° 10%
23/0406:00 1uZ 71° 1 1 -5° -10° 10%
Heldere meteoren

Tabel: de meteorenzwerm Lyriden in de nachten rond het maximum:

DatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
21/04 4:00 -49uOZO 62° 2 10 -19° -19° 1%
22/04 4:00 -25uOZO 62° 5 12 -19° -17° 4%
23/04 4:00 -1uZO 63° 7 15 -19° -14° 10%
24/04 4:00 23uZO 63° 5 12 -18° -11° 16%
25/04 4:00 47uZO 64° 3 10 -18° -8° 24%


Tabel: de meteorenzwerm Lyriden in andere jaren:

JaarDatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
202022/04 4:00 -7uOZO 63° 8 17 -19° -23° 1%
202123/04 4:30 11uZO 66° 2 3 -15° 78%
202223/04 4:00 5uZO 63° 8 16 -19° -2° 55%
202323/04 4:00 -1uZO 63° 7 15 -19° -14° 10%
202422/04 5:00 -6uZZO 69° 2 3 -12° 97%
202523/04 4:00 10uZO 63° 7 13 -18° -9° 29%
202623/04 4:00 4uZO 63° 7 14 -19° -4° 39%


Aantallen meteoren vannacht aan de hemel:


Grafiek: Meteoren vannacht
Aantallen meteoren per uur: sporadisch, zwermen, totaal.


De Lyriden zijn de oudst bekende meteorenzwerm; zeker 2600 jaar geleden werden ze al opgemerkt. Het feit dat de piek van de zwerm nog zo scherp is heeft vemoedelijk te maken met het feit dat de baan van de zwerm nauwelijks verstoord wordt door planeten. De meteoren zijn afkomstig van de komeet C/1861 G1 Thatcher en zijn hiermee de sterkste meteorenzwerm die een langperiodieke komeet als bron hebben. Tijdens het maximum van de Lyriden is ook de kleinere zwerm μ-Virginiden actief, en zijn enkele achtergrondmeteoren te verwachten. De Lyriden zijn te herkennen aan hun hogere snelheid, en natuurlijk uit het feit dat ze uit het grensgebied van de sterrenbeelden Lier en Hercules lijken te komen. De Lyriden vertonen soms heldere vuurbollen, die af en toe een rookachtig spoor kunnen nalaten.

Meteoren worden in de volksmond ook wel vallende sterren genoemd. In werkelijkheid gaat het niet om sterren die vallen, maar om minuscule stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de aardatmosfeer binnenkomen en op ongeveer 80–120 km hoogte verdampen. Het lichtflitsje dat we zien is met name de lucht om het steentje heen die aan het gloeien gebracht wordt. Een meteorenzwerm is een verzameling van meteoren die rond dezelfde tijd en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn. De meteoren lijken uit één punt aan de hemel te komen, dat we de radiant noemen. Deze beweging wordt veroorzaakt door zowel de beweging van de meteoren zelf als door de baansnelheid van de Aarde. Zie ook Meteoren vannacht aan de hemel, de pagina jaarlijkse meteoorzwermen voor informatie over andere zwermen, de uitleg bij de jaarlijkse meteoorzwermen voor meer informatie over deze tabel en de pagina's Wat zijn vallende sterren? en Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.


Grafiek met de maximale meteorenactiviteit voor iedere nacht in 2023
Grafiek van de maximum meteorenactiviteit per nacht (HRmax), voor heel 2023. De zwarte streepjeslijn toont de diffuse achtergrond, de gekleurde curves stellen de verschillende zwemen voor en de donkerzwarte lijn geeft het maximale totale aantal meteoren per uur, voor iedere nacht. De verticale gekleurde stippellijnen tonen de data van de maxima van de grootste zwermen, met de eerste letter van de naam bovenin. De ruwweg maandelijkse dippen worden veroorzaakt door de Volle Maan. Kijk op de pagina Jaarlijkse meteorenzwermen in 2023 voor andere meteorenzwermen in dit jaar.


<< α-Virginiden 2023   —   μ-Virginiden 2023 >>



App Store       Google Play                

Bekijk de Pleiaden   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Copyright © 2004–2020   Marc van der Sluys, hemel.waarnemen.com  –  De sterrenhemel voor Nederland en België  —  gewijzigd: 21/11/2020  —  bronvermelding