21/1: Maansverduistering   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Logo hemel.waarnemen.com

De meteorenzwerm Geminiden
in december 2015


De meteorenzwerm Geminiden bereikt op maandag 14 december 2015, rond 16:15 uur, zijn maximum. Rond 2:30 uur staat de radiant van de zwerm in het hoogste punt (op 70°) aan de hemel. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 120 meteoren per uur vallen. De meteoren zijn gemiddeld snel, gelig van kleur, vaak helder en hebben korte sporen. Rond 8:00 uur gaat het schemeren en om 8:41 uur komt de Zon op. De Maan stoort niet. Het beste moment om Geminiden waar te nemen is op 15 december rond 0:45 uur (zie het kaartje). Dat is circa 8 uur na het moment van het maximum, wat ongunstig is voor een meteorenzwerm met een dermate korte piek. Daardoor zijn ten minste 40% minder meteoren te zien dan in het ideale geval. De radiant van de zwerm staat dan ongeveer 62° boven de horizon, in het oostzuidoosten. Door de matige omstandigheden zijn er in onze streken dan vermoedelijk “maar” circa 44–60 meteoren per uur van deze zwerm te zien, altijd nog de moeite waard om te gaan waarnemen. Samen met meteoren van andere zwermen, en sporadische meteoren, zijn er bij donkere, heldere hemel in totaal circa 50–65 meteoren per uur zichtbaar.

App Store       Google Play                

Kaartje

Een meteoor Over het algemeen zijn de de meteoren van een zwerm niet alleen op de dag van het maximum zichtbaar, maar de Geminiden zijn bijzonder scherp gepiekt, en de zwerm duurt niet veel langer dan 21 uur. Een dag voor of na het maximum is nog slechts 21% van het piekaantal meteoren per uur te zien. De snelheden van de meteoren van de Geminiden zijn gemiddeld: zo'n 35 km/s, dat is circa 124.560 km/uur! Er is geen speciale apparatuur nodig om meteoren waar te kunnen nemen. Het blote oog, een heldere hemel, een ligstoel, warme kleren en wat geduld zijn de belangrijkste benodigdheden (zie Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen).

Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in de nacht van het maximum:

DatumTijdΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
richtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
14/12 18 uur 2uNO 1 3 -13° 13° 12%
14/12 19 uur 3uNO 12° 9 12 -22° 12%
14/12 20 uur 4uONO 20° 17 21 -31° 12%
14/12 21 uur 5uONO 28° 28 32 -40° -9° 13%
14/12 22 uur 6uO 37° 39 44 -49° -17° 13%
14/12 23 uur 7uO 47° 48 53 -56° -26° 13%
15/12 0 uur 8uOZO 56° 51 57 -60° -35° 14%
15/12 1 uur 9uZO 64° 51 59 -61° -42° 14%
15/12 2 uur 10uZZO 69° 49 58 -57° -49° 14%
15/12 3 uur 11uZZW 70° 45 56 -50° -52° 15%
15/12 4 uur 12uZW 65° 39 51 -42° -53° 15%
15/12 5 uur 13uWZW 57° 33 45 -32° -50° 15%
15/12 6 uur 14uW 48° 26 38 -23° -45° 16%
15/12 7 uur 15uW 39° 15 23 -14° -37° 16%
15/12 8 uur 16uWNW 30° 3 4 -6° -29° 16%
Heldere meteoren

Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in de nachten rond het maximum:

DatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
13/12 4:30 -36uZW 63° 7 19 -37° -46° 3%
14/12 5:00 -11uWZW 58° 39 51 -32° -47° 8%
15/12 1:30 9uZO 67° 50 59 -59° -46° 14%
16/12 3:30 35uZW 68° 7 19 -46° -48° 23%
17/12 5:00 61uWZW 56° 2 14 -33° -46° 34%


Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in andere jaren:

JaarDatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
201214/12 1:30 4uZO 67° 81 90 -59° -59° 1%
201314/12 5:30 2uWZW 53° 74 86 -28° 91%
201412/12 22:30 -8uOZO 32° 0 10 -53° -4° 65%
201515/12 1:30 9uZO 67° 50 59 -59° -46° 14%
201614/12 1:30 3uZO 67° 30 31 -59° 54° 100%
201714/12 3:30 -1uZZW 68° 96 109 -46° -8° 15%
201814/12 4:30 -6uWZW 62° 70 85 -37° -47° 37%


Aantallen meteoren vannacht aan de hemel:


Grafiek: Meteoren vannacht
Aantallen meteoren per uur: sporadisch, zwermen, totaal.


De Geminiden zijn de een na grootste meteorenzwerm aan onze hemel. Ze zijn bijzonder doordat het moederobject geen komeet is maar de planetoïde (en mogelijk uitgedoofde komeet) Phaethon. Een andere bijzonderheid is dat de Geminiden pas in 1862 voor het eerst werden gezien, en sinds die tijd in hevigheid zijn toegenomen. De verwachting is dat het aantal meteoren in de komende eeuw af zal gaan nemen, totdat de zwerm niet meer zichtbaar is.


Grafiek met de maximale meteorenactiviteit voor iedere nacht in 2015
Grafiek van de maximum meteorenactiviteit per nacht (HRmax), voor heel 2015. De zwarte streepjeslijn toont de diffuse achtergrond, de gekleurde curves stellen de verschillende zwemen voor en de donkerzwarte lijn geeft het maximale totale aantal meteoren per uur, voor iedere nacht. De verticale gekleurde stippellijnen tonen de data van de maxima van de grootste zwermen, met de eerste letter van de naam bovenin. De ruwweg maandelijkse dippen worden veroorzaakt door de Volle Maan. Kijk op de pagina Jaarlijkse meteorenzwermen in 2015 voor andere meteorenzwermen in dit jaar.


Meteoren worden in de volksmond ook wel vallende sterren genoemd. In werkelijkheid gaat het niet om sterren die vallen, maar om minuscule stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de aardatmosfeer binnenkomen en op ongeveer 80–120 km hoogte verdampen. Het lichtflitsje dat we zien is met name de lucht om het steentje heen die aan het gloeien gebracht wordt. Een meteorenzwerm is een verzameling van meteoren die rond dezelfde tijd en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn. De meteoren lijken uit één punt aan de hemel te komen, dat we de radiant noemen. Deze beweging wordt veroorzaakt door zowel de beweging van de meteoren zelf als door de baansnelheid van de Aarde. Zie ook Meteoren vannacht aan de hemel, de pagina jaarlijkse meteoorzwermen voor informatie over andere zwermen, de uitleg bij de jaarlijkse meteoorzwermen voor meer informatie over deze tabel en de pagina's Wat zijn vallende sterren? en Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.

<< Monocerotiden 2015   —   σ-Hydriden 2015 >>



App Store       Google Play                

21/1: Maansverduistering   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Copyright © 2004–2019   Marc van der Sluys, hemel.waarnemen.com  –  De sterrenhemel voor Nederland en België  —  gewijzigd: 05/01/2019  —  bronvermelding