21/1: Maansverduistering   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Logo hemel.waarnemen.com

De meteorenzwerm Geminiden
in december 2014


De meteorenzwerm Geminiden bereikt op zondag 14 december 2014, rond 10:00 uur, zijn maximum. Rond 2:30 uur staat de radiant van de zwerm in het hoogste punt (op 70°) aan de hemel. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 120 meteoren per uur vallen. De meteoren zijn gemiddeld snel, gelig van kleur, vaak helder en hebben korte sporen. Rond 8:00 uur gaat het schemeren en om 8:41 uur komt de Zon op. De Maan komt al voor middernacht op, is voor ongeveer 55% verlicht en kan eventueel storen. Het beste moment om Geminiden waar te nemen is op 14 december rond 4:15 uur (zie het kaartje). De radiant van de zwerm staat dan ongeveer 64° boven de horizon, in het zuidwesten. Doordat de omstandigheden niet ideaal zijn, zijn er bij ons dan ieder uur naar schatting “slechts” ongeveer 37–50 meteoren van deze zwerm zichtbaar. Dit is nog steeds de moeite van het waarnemen waard. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, bij donkere en heldere hemel circa 43–55 “vallende sterren” per uur te zien.

App Store       Google Play                

Kaartje

Een meteoor Over het algemeen zijn de de meteoren van een zwerm niet alleen op de dag van het maximum zichtbaar, maar de Geminiden zijn bijzonder scherp gepiekt, en de zwerm duurt niet veel langer dan 21 uur. Een dag voor of na het maximum is nog slechts 21% van het piekaantal meteoren per uur te zien. De typische snelheden van de meteoren in deze zwerm zijn met circa 35 km/s (ongeveer 124.560 km/uur) vrij gemiddeld. Meteoren waarnemen kan zonder speciale instrumenten. Wanneer het helder is, volstaat het blote oog. Een ligstoel en voldoende kleding zorgen voor (extra) comfort (zie Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen).

Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in de nacht van het maximum:

DatumTijdΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
richtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
13/12 19 uur -15uNO 12° 3 6 -22° -33° 58%
13/12 20 uur -14uONO 20° 7 11 -31° -30° 57%
13/12 21 uur -13uONO 28° 13 18 -40° -24° 57%
13/12 22 uur -12uO 37° 22 27 -49° -17° 56%
13/12 23 uur -11uO 46° 32 38 -56° -9° 56%
14/12 0 uur -10uOZO 55° 25 28 -60° 56%
14/12 1 uur -9uZO 63° 32 35 -61° 55%
14/12 2 uur -8uZZO 69° 37 42 -57° 17° 55%
14/12 3 uur -7uZZW 70° 42 47 -50° 25° 54%
14/12 4 uur -6uZW 65° 44 49 -41° 32° 54%
14/12 5 uur -5uWZW 58° 43 49 -32° 37° 54%
14/12 6 uur -4uW 49° 40 46 -23° 39° 53%
14/12 7 uur -3uW 40° 29 34 -14° 39° 53%
14/12 8 uur -2uWNW 31° 9 10 -6° 35° 52%
Heldere meteoren

Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in de nachten rond het maximum:

DatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
11/12 21:30 -60uONO 31° 1 6 -45° -4° 74%
12/12 22:30 -35uO 41° 5 10 -53° -4° 65%
14/12 4:30 -5uWZW 62° 44 50 -37° 35° 54%
15/12 1:00 15uZO 64° 29 36 -61° 46%
16/12 2:00 40uZZO 70° 6 15 -57° -1° 36%


Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in andere jaren:

JaarDatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
201118/12 0:30 0uZO 28° 0 8 -61° -3° 51%
201217/12 6:00 0uZW 30° 0 14 -24° -44° 20%
201317/12 4:30 -8uZZW 38° 0 3 -37° 32° 100%
201414/12 4:30 -5uWZW 62° 44 50 -37° 35° 54%
201518/12 6:00 5uZW 30° 0 13 -24° -42° 45%
201616/12 19:30 -12uONO-16° 0 4 -26° -3° 89%
201718/12 6:00 17uZW 30° 0 15 -24° -21° 0%


Aantallen meteoren vannacht aan de hemel:


Grafiek: Meteoren vannacht
Aantallen meteoren per uur: sporadisch, zwermen, totaal.


De Geminiden zijn de een na grootste meteorenzwerm aan onze hemel. Ze zijn bijzonder doordat het moederobject geen komeet is maar de planetoïde (en mogelijk uitgedoofde komeet) Phaethon. Een andere bijzonderheid is dat de Geminiden pas in 1862 voor het eerst werden gezien, en sinds die tijd in hevigheid zijn toegenomen. De verwachting is dat het aantal meteoren in de komende eeuw af zal gaan nemen, totdat de zwerm niet meer zichtbaar is.


Grafiek met de maximale meteorenactiviteit voor iedere nacht in 2014
Grafiek van de maximum meteorenactiviteit per nacht (HRmax), voor heel 2014. De zwarte streepjeslijn toont de diffuse achtergrond, de gekleurde curves stellen de verschillende zwemen voor en de donkerzwarte lijn geeft het maximale totale aantal meteoren per uur, voor iedere nacht. De verticale gekleurde stippellijnen tonen de data van de maxima van de grootste zwermen, met de eerste letter van de naam bovenin. De ruwweg maandelijkse dippen worden veroorzaakt door de Volle Maan. Kijk op de pagina Jaarlijkse meteorenzwermen in 2014 voor andere meteorenzwermen in dit jaar.


Meteoren worden in de volksmond ook wel vallende sterren genoemd. In werkelijkheid gaat het niet om sterren die vallen, maar om minuscule stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de aardatmosfeer binnenkomen en op ongeveer 80–120 km hoogte verdampen. Het lichtflitsje dat we zien is met name de lucht om het steentje heen die aan het gloeien gebracht wordt. Een meteorenzwerm is een verzameling van meteoren die rond dezelfde tijd en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn. De meteoren lijken uit één punt aan de hemel te komen, dat we de radiant noemen. Deze beweging wordt veroorzaakt door zowel de beweging van de meteoren zelf als door de baansnelheid van de Aarde. Zie ook Meteoren vannacht aan de hemel, de pagina jaarlijkse meteoorzwermen voor informatie over andere zwermen, de uitleg bij de jaarlijkse meteoorzwermen voor meer informatie over deze tabel en de pagina's Wat zijn vallende sterren? en Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.

<< Monocerotiden 2014   —   σ-Hydriden 2014 >>



App Store       Google Play                

21/1: Maansverduistering   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Copyright © 2004–2019   Marc van der Sluys, hemel.waarnemen.com  –  De sterrenhemel voor Nederland en België  —  gewijzigd: 05/01/2019  —  bronvermelding