Jupiter in oppositie   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Logo hemel.waarnemen.com

De meteorenzwerm Geminiden
in december 2011


De meteorenzwerm Geminiden bereikt op woensdag 14 december 2011, rond 15:30 uur, zijn maximum. De meteoren van de Geminiden zijn gemiddeld snel, gelig van kleur, vaak helder en hebben korte sporen. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 120 meteoren per uur vallen. Rond 2:30 uur staat de radiant van de zwerm in het hoogste punt (op 70°) aan de hemel. Het beste moment om Geminiden waar te nemen is op 14 december rond 20:45 uur (zie het kaartje). Dat is circa 5 uur na het moment van het maximum, wat niet ideaal is voor een zwerm met een korte piek als deze. Hierdoor zijn zeker 35% minder meteoren te zien dan in het meest gunstige geval. De radiant van de zwerm staat dan ongeveer 26° boven de oostnoordoostelijke horizon; niet erg gunstig. Door de matige omstandigheden zijn er in onze streken dan vermoedelijk “maar” circa 20–31 meteoren per uur van deze zwerm te zien, altijd nog de moeite waard om te gaan waarnemen. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, bij donkere en heldere hemel circa 25–36 meteoren per uur zichtbaar. De Maan is voor ongeveer 80% verlicht en kan dit jaar flink storen; de zwakkere meteoren zullen hierdoor niet zichtbaar zijn. Rond 8:00 uur gaat het schemeren en om 8:41 uur komt de Zon op.

App Store       Google Play                

Kaartje

Een meteoor De meteoren van de meeste zwermen verschijnen niet allemaal op de dag van het maximum, maar de Geminiden zijn bijzonder scherp gepiekt, en de zwerm duurt niet veel langer dan 21 uur. Een dag voor of na het maximum is nog slechts 21% van het piekaantal meteoren per uur te zien. De snelheden van de meteoren van de Geminiden zijn gemiddeld: zo'n 35 km/s, dat is circa 124.560 km/uur! Meteoren waarnemen kan zonder speciale instrumenten. Wanneer het helder is, volstaat het blote oog. Een ligstoel en voldoende kleding zorgen voor (extra) comfort (zie Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen).

Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in de nacht van het maximum:

DatumTijdΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
richtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
14/1218:00 3uNO 1 3 -13° -20° 83%
14/1219:00 4uNO 12° 9 13 -22° -15° 83%
14/1220:00 5uONO 20° 18 22 -31° -8° 83%
14/1221:00 6uONO 28° 10 11 -40° 82%
14/1222:00 7uO 37° 14 15 -49° 82%
14/1223:00 8uO 47° 17 18 -56° 18° 82%
15/1200:00 9uOZO 56° 18 20 -60° 26° 81%
15/1201:00 10uZO 64° 18 20 -61° 34° 81%
15/1202:00 11uZZO 69° 17 19 -57° 41° 81%
15/1203:00 12uZZW 70° 16 18 -50° 47° 80%
15/1204:00 13uZW 65° 14 16 -42° 49° 80%
15/1205:00 14uWZW 57° 11 14 -32° 48° 80%
15/1206:00 15uW 49° 9 12 -23° 44° 79%
15/1207:00 16uW 39° 7 9 -14° 37° 79%
15/1208:00 17uWNW 30° 3 4 -6° 29° 78%
Heldere meteoren

Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in de nachten rond het maximum:

DatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
13/12 4:00 -35uZW 66° 3 5 -41° 53° 94%
14/12 5:00 -10uWZW 58° 15 18 -32° 49° 87%
14/12 20:30 5uONO 24° 23 28 -36° -4° 83%
15/12 22:00 31uO 38° 6 12 -49° -2° 73%
16/12 23:00 56uO 48° 3 9 -56° -5° 62%


Tabel: de meteorenzwerm Geminiden in andere jaren:

JaarDatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
200814/12 1:30 5uZO 67° 27 29 -59° 62° 97%
200914/12 3:00 0uZZW 70° 104 118 -50° -33° 6%
201014/12 4:30 -5uWZW 62° 79 93 -37° -27° 55%
201114/12 20:30 5uONO 24° 23 28 -36° -4° 83%
201214/12 1:30 4uZO 67° 81 90 -59° -59° 1%
201314/12 5:30 2uWZW 53° 74 86 -28° 91%
201414/12 4:30 -5uWZW 62° 44 50 -37° 35° 54%


Aantallen meteoren vannacht aan de hemel:


Grafiek: Meteoren vannacht
Aantallen meteoren per uur: sporadisch, zwermen, totaal.


De Geminiden zijn de een na grootste meteorenzwerm aan onze hemel. Ze zijn bijzonder doordat het moederobject geen komeet is maar de planetoïde (en mogelijk uitgedoofde komeet) Phaethon. Een andere bijzonderheid is dat de Geminiden pas in 1862 voor het eerst werden gezien, en sinds die tijd in hevigheid zijn toegenomen. De verwachting is dat het aantal meteoren in de komende eeuw af zal gaan nemen, totdat de zwerm niet meer zichtbaar is.

Meteoren worden in de volksmond ook wel vallende sterren genoemd. In werkelijkheid gaat het niet om sterren die vallen, maar om minuscule stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de aardatmosfeer binnenkomen en op ongeveer 80–120 km hoogte verdampen. Het lichtflitsje dat we zien is met name de lucht om het steentje heen die aan het gloeien gebracht wordt. Een meteorenzwerm is een verzameling van meteoren die rond dezelfde tijd en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn. De meteoren lijken uit één punt aan de hemel te komen, dat we de radiant noemen. Deze beweging wordt veroorzaakt door zowel de beweging van de meteoren zelf als door de baansnelheid van de Aarde. Zie ook Meteoren vannacht aan de hemel, de pagina jaarlijkse meteoorzwermen voor informatie over andere zwermen, de uitleg bij de jaarlijkse meteoorzwermen voor meer informatie over deze tabel en de pagina's Wat zijn vallende sterren? en Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.


Grafiek met de maximale meteorenactiviteit voor iedere nacht in 2011
Grafiek van de maximum meteorenactiviteit per nacht (HRmax), voor heel 2011. De zwarte streepjeslijn toont de diffuse achtergrond, de gekleurde curves stellen de verschillende zwemen voor en de donkerzwarte lijn geeft het maximale totale aantal meteoren per uur, voor iedere nacht. De verticale gekleurde stippellijnen tonen de data van de maxima van de grootste zwermen, met de eerste letter van de naam bovenin. De ruwweg maandelijkse dippen worden veroorzaakt door de Volle Maan. Kijk op de pagina Jaarlijkse meteorenzwermen in 2011 voor andere meteorenzwermen in dit jaar.


<< Monocerotiden 2011   —   σ-Hydriden 2011 >>



App Store       Google Play                

Jupiter in oppositie   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Copyright © 2004–2022   Marc van der Sluys, hemel.waarnemen.com  –  De sterrenhemel voor Nederland en België  —  gewijzigd: 28/09/2022  —  bronvermelding