Saturnus avondster   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Logo hemel.waarnemen.com

De meteorenzwerm Boötiden
in januari 2018


De meteorenzwerm Boötiden bereikt op donderdag 4 januari 2018, rond 0:30 uur, zijn maximum. Rond 9:00 uur staat de radiant van de zwerm in het hoogste punt (op 86°) aan de hemel. Onder ideale omstandigheden zijn er van deze zwerm zo'n 130 meteoren per uur te verwachten. De meteoren hebben lange sporen en zijn zwak en blauwachtig. Rond 8:00 uur gaat het schemeren en om 8:47 uur komt de Zon op. De Maan is voor ongeveer 95% verlicht en is een flinke stoorzender; dit jaar zijn hierdoor alleen de helderste meteoren zichtbaar. Het beste moment om Boötiden waar te nemen is op 4 januari rond 2:00 uur (zie het kaartje). Dat is ongveer 1.5 uur na het moment van het maximum, wat ongunstig is voor een meteorenzwerm met een dermate korte piek. Daardoor zijn ten minste 25% minder meteoren te zien dan in het ideale geval. De radiant staat op dat moment zo'n 28° boven de noordoostelijke horizon; niet erg gunstig. Door de matige omstandigheden zijn er in onze streken dan vermoedelijk “maar” circa 20 meteoren per uur van deze zwerm te zien, altijd nog de moeite waard om te gaan waarnemen. Samen met meteoren van andere zwermen, en sporadische meteoren, zijn er in totaal circa 21 meteoren per uur zichtbaar. De Boötidenzwerm is dermate scherp gepiekt dat het zaak is zo dicht mogelijk bij het maximum waar te nemen.

App Store       Google Play                

Kaartje

Een meteoor De meteoren van de meeste zwermen verschijnen niet allemaal op de dag van het maximum, maar de Boötiden zijn bijzonder scherp gepiekt, en de zwerm duurt niet veel langer dan 8 uur. Een dag voor of na het maximum is nog slechts 2% van het piekaantal meteoren per uur te zien. De snelheden van de meteoren van de Boötiden zijn gemiddeld: zo'n 41 km/s, dat is circa 149.040 km/uur! Meteoren waarnemen kan zonder speciale instrumenten. Wanneer het helder is, volstaat het blote oog. Een ligstoel en voldoende kleding zorgen voor (extra) comfort (zie Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen).

Tabel: de meteorenzwerm Bootiden in de nacht van het maximum:

DatumTijdΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
richtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
3/01 17 uur -7uNW 24° 1 1 -3° -12° 96%
3/01 18 uur -6uNNW 18° 5 5 -11° -6° 96%
3/01 19 uur -5uNNW 14° 5 5 -20° 96%
3/01 20 uur -4uNNW 12° 5 5 -29° 96%
3/01 21 uur -3uN 11° 6 6 -38° 18° 96%
3/01 22 uur -2uN 11° 7 8 -47° 27° 95%
3/01 23 uur -1uNNO 13° 11 11 -55° 35° 95%
4/01 0 uur 0uNNO 17° 15 16 -59° 43° 95%
4/01 1 uur 1uNO 22° 18 19 -61° 50° 95%
4/01 2 uur 2uNO 28° 20 21 -57° 54° 94%
4/01 3 uur 3uNO 35° 19 20 -51° 54° 94%
4/01 4 uur 4uONO 43° 17 19 -43° 51° 94%
4/01 5 uur 5uONO 51° 14 16 -34° 45° 94%
4/01 6 uur 6uONO 60° 11 13 -24° 38° 93%
4/01 7 uur 7uO 69° 9 11 -15° 29° 93%
4/01 8 uur 8uOZO 79° 6 7 -7° 20° 93%
Heldere meteoren

Tabel: de meteorenzwerm Bootiden in de nachten rond het maximum:

DatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
2/01 6:30 -42uO 64° 0 2 -20° 18° 100%
3/01 7:00 -17uO 69° 2 3 -15° 22° 98%
4/01 2:00 2uNO 28° 20 21 -57° 54° 94%
4/01 19:00 19uNNW 14° 2 5 -20° -9° 90%
5/01 21:00 45uN 10° 0 4 -38° -4° 81%


Tabel: de meteorenzwerm Bootiden in andere jaren:

JaarDatumBesteΔtRadiantMeteoren per uurZonMaan
tijdrichtinghoogtezwermtotaalhoogtehoogtefase
2015 4/01 6:00 0uONO 60° 32 34 -24° 13° 99%
2016 4/01 7:00 -5uO 69° 33 40 -15° 26° 32%
2017 3/01 19:00 1uNNW 14° 33 35 -20° 26° 28%
2018 4/01 2:00 2uNO 28° 20 21 -57° 54° 94%
2019 4/01 6:30 0uO 65° 117 129 -20° -6° 3%
2020 4/01 6:30 -6uO 64° 35 48 -20° -33° 60%
2021 3/01 19:00 0uNNW 14° 47 50 -20° -19° 78%


Aantallen meteoren vannacht aan de hemel:


Grafiek: Meteoren vannacht
Aantallen meteoren per uur: sporadisch, zwermen, totaal.


De piek van de Boötiden is extreem scherp, en duurt vaak niet langer dan een halve dag. Wanneer de piek rond de middag valt is er hierdoor relatief weinig van de zwerm te zien. Dit duidt op een oorsprong van niet meer dan enkele honderden jaren geleden, mogelijk een planetoïde die het overblijfsel is van een komeet die in 1490 werd waargenomen in China, Japan en Korea. Wellicht bestaat er een verband met de extreme meteoren- en meteorietenregen die hetzelfde jaar werd gemeld, en mogelijk zelfs met een megatsunami in Australië rond die tijd. De zwerm is vooral in het noordelijk halfrond goed zichtbaar en wordt ook wel Quarantiden genoemd, naar een oud, niet langer bestaand sterrenbeeld.

Meteoren worden in de volksmond ook wel vallende sterren genoemd. In werkelijkheid gaat het niet om sterren die vallen, maar om minuscule stukjes steen en gruis die onder hoge snelheden de aardatmosfeer binnenkomen en op ongeveer 80–120 km hoogte verdampen. Een meteorenzwerm is een verzameling van meteoren die rond dezelfde tijd en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn. De meteoren lijken uit één punt aan de hemel te komen, dat we de radiant noemen. Deze beweging wordt veroorzaakt door zowel de beweging van de meteoren zelf als door de baansnelheid van de Aarde. Zie ook Meteoren vannacht aan de hemel, de pagina jaarlijkse meteoorzwermen voor informatie over andere zwermen, de uitleg bij de jaarlijkse meteoorzwermen voor meer informatie over deze tabel en de pagina's Wat zijn vallende sterren? en Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.

<< Comae Beriniciden 2017   —   γ-Veliden 2018 >>



App Store       Google Play                

Saturnus avondster   –   Google Play SterHemel  app  MijnHemel App Store   –   Hemel vannacht   –   Weer   –   Meteoorzwermen   –   Astrokalender   –   Hemelkaart   –   Op / onder   –   Zon / Maan   –   Maanfasen   –   Sterrenbeelden   –   Deepsky     Naar de hoofdpagina Contact HemelApps FAQ Google Play App Store YouTube Google agenda Facebook Twitter


Copyright © 2004–2018   Marc van der Sluys, hemel.waarnemen.com  –  De sterrenhemel voor Nederland en België  —  gewijzigd: 02/09/2018  —  bronvermelding