Totale maansverduistering op 10 december 2011

Terug - De sterrenhemel voor Nederland en België - Astrokalender - Hemelkaart - Maanfasekalender

Figuur 1: Actueel maanbeeld. Klik op de Figuur voor een apart live venster.

De Maan tijdens het maximum van de eclips

In de middag van zaterdag 10 december 2011 vindt een totale maansverduistering plaats. In onze streken is alleen het einde van de eclips zichtbaar. De verduistering heeft een grootte van 1.11 in de kernschaduw. Een totale maansverduistering kan erg indrukwekkend zijn. Tijdens de totaliteit bevindt de Maan zich volledig in de kernschaduw van de Aarde en valt er geen direct zonlicht meer op de Maan. Echter, een beetje zonlicht valt door de aardatmosfeer en wordt gebroken, waardoor het het maanoppervlak alsnog kan bereiken. Dit is met name rood licht, waardoor er een rode gloed over de Maan komt. Voor een uitleg over het ontstaan van een maansverduistering, zie de pagina Hoe ontstaat een maansverduistering? in de veelgestelde vragen.

Animatie van de eclips

Het kaartje in Figuur 3 laat de verduistering zien. Op de kaart zijn de kernschaduw (umbra, donkere cirkel in het midden van het kaartje) en bijschaduw (penumbra, de minder donkere ring om de kernschaduw) van de Aarde weergegeven, met een afbeelding van de Maan voor verschillende momenten. De kaart is gemaakt in horizontale projectie, dat wil zeggen dat boven aan de hemel (het zenit) ook boven aan het kaartje is en geldt ruwweg voor onze streken. De nummers in het kaartje komen overeen met de tabel onder de afbeelding. In de tabel staan de gedetailleerde gegevens van de eclips.

Figuur 3: Kaart van de eclips van 10 december 2011

Tabel: Details van de eclips voor een waarnemer in Utrecht
10 december 2011, 15:32: Totale maansverduistering. Groottes: penumbra: 2.211, umbra: 1.109. Hoogte: -6.5°. Alleen het einde van de eclips is zichtbaar vanuit de Benelux.
			Afstand	____Maan____		__Zon__
Gebeurtenis	Datum	Tijd	Maan-schaduw	Hoogte	w.r.	Hoogte
1: Gedeeltelijke eclips in bijschaduw begint:	10/12	12^u32^m37^s	1°27’54”	-16.2°	N	15.0°
2: Gedeeltelijke eclips in kernschaduw begint:	10/12	13^u46^m10^s	0°54’48”	-14.3°	NNO	13.3°
3: Totale eclips begint:	10/12	15^u06^m34^s	0°24’45”	-8.9°	NO	7.8°
4: Maximum eclips:	10/12	15^u32^m33^s	0°21’28”	-6.5°	NO	5.3°
5: Totale eclips eindigt:	10/12	15^u58^m36^s	0°24’45”	-3.9°	NO	2.5°
6: Gedeeltelijke eclips in kernschaduw eindigt:	10/12	17^u19^m00^s	0°54’52”	5.7°	ONO	-7.4°
7: Gedeeltelijke eclips in bijschaduw eindigt:	10/12	18^u32^m26^s	1°28’02”	15.8°	ONO	-17.9°
Diameters van de Maan: 30’05”, umbra: 1°19’35”, en penumbra: 2°25’51”. Dichtste nadering tussen de Maan en het centrum van de schaduw: 0°21’28”. De Maan staat ten zuiden van het centrum van de aardschaduw. De eclips duurt 05^u59^m49^s, de verduistering in de kernschaduw duurt 03^u32^m50^s, de en totaliteit duurt 00^u52^m02^s. Maan: opkomst: 16^u26^m, ondergang: 09^u15^m. Zon: ondergang: 16^u28^m, opkomst: 08^u37^m. Zie deze uitgebreide tabel voor gegevens voor een aantal plaatsen in België en Nederland.

Het kaartje in Figuur 4 laat de eclips zien in zogenaamde equatoriale coördinaten. Deze kaart geldt voor een denkbeeldige waarnemer in het centrum van de Aarde. Op dit kaartje is niet het zenit boven, en de horizon horizontaal, maar het noorden (ongeveer de poolster dus) is boven, en de horizon staat scheef. Het verschil met Figuur 3 is dat de Maan nu niet draait en in een rechte lijn beweegt. Deze draaiing en het gekromde pad in Figuur 3 ontstaan door het gebruik van horizontale coördinaten. De Maan komt in dat geval schuin naar boven op en gaat schuin naar beneden weer onder, waardoor de rotatie ontstaat en de Maan geen rechte lijn lijkt te volgen (zie Figuur 1 op deze pagina).

Figuur 4: Equatoriale kaart van de eclips van 10 december 2011

Zie ook:
Lijst met alle maansverduisteringen
Uitleg bij maansverduisteringen
Hoe ontstaat een maansverduistering?

Terug - De sterrenhemel voor Nederland en België - Astrokalender - Hemelkaart - Maanfasekalender