Venusovergang 2012 – Waarneemweer – HemelApps – Meer vragen over de Zon – FAQ – De Zon – Zon en Maan – Op/onder – Astrokalender – Hemelkaart – Maanfasekalender

Hoe kan ik de Zon veilig waarnemen?

Hoe kan ik het beste de Zon waarnemen? Ik beschik over een goede kijker.

Het waarnemen van de Zon kan erg gevaarlijk zijn, wanneer niet de juiste middelen worden gebruikt. Er is een aantal zeer onveilige manieren (NIET DOEN dus!):

Niet doen: zonder filter door je kijker. We zeggen wel gekscherend dat je dit twee keer kunt doen; een keer met je linkeroog en een keer met je rechteroog... Je kijker werkt als een sterk vergrootglas, en je weet waarschijnlijk wat er gebeurt wanneer je zonlicht door een vergrootglas op een vel papier laat vallen.
Niet doen: met een oculairfilter door je kijker. Dit filter hangt in het brandpunt van de kijker, waar alle zonnestralen bijeenkomen, waardoor het filter kan springen met oogschade en mogelijk blindheid als gevolg.
Niet doen: met een beroet glaasje, belicht stukje film, lasbril, cd-tje, etc. (zonder kijker). Dit maakt de Zon inderdaad zwakker, maar blokkeert niet de schadelijke straling.

Er is ook een aantal veilige manieren:

Projecteer de Zon door je kijker op een vel karton/scherm.
Gebruik een speciaal filter/filterfolie voor het objectief van je kijker (dus de grote lens, niet het oculair waar je je oog achter houdt!).
Gebruik een speciaal eclipsbrilletje, zonder kijker.

1. Projectie op een scherm

Projectie op een scherm of vel karton werkt goed, zolang je kijker op een statief staat. Heb je een binoculair, houd dan één lens bedekt. Zo'n scherm is vrij gemakkelijk zelf in elkaar te knutselen. Het voordeel is dat je met een aantal mensen tegelijk kunt kijken, je kunt zonnevlekken aanwijzen en als je een vel papier aan het scherm/karton hangt, kun je gemakkelijk de zonnevlekken optekenen. Zorg wel dat je je kijker niet onbeheerd laat staat, waardoor een nietsvermoedende passant oogletsel zou kunnen oplopen. Ook is het noodzakelijk een tweede scherm aan de voorkant van de kijker te bevestigen, zodat het licht dat langs de kijker valt wordt geblokkeerd. Op die manier hangt je eerste scherm in de schaduw.

2. Gebruik van een objectieffilter

Het objectief van je kijker is de grote lens die op de Zon gericht is, niet de kleine lens waar je je oog achter houdt (dat is het oculair). Een speciaal zonnefilter voor je objectief is een veilige manier om de Zon waar te nemen. Het objectief is echter ook groot, en dus is zo'n filter duur. Het is echter niet moeilijk om met wat karton, lijm en een speciaal zonnefilterfolie zelf zo'n filter in elkaar te zetten. Het folie hoeft niet per se net zo groot te zijn als de opening van je kijker; je kunt het objectief bijvoorbeeld afdekken met een kartonnen schijf, met een kleinere opening waar je filter zit. Zorg wel dat de afdekking van je objectief geen spleetjes heeft waar nog zonlicht door kan vallen!

3. Gebruik van een speciale eclipsbril

Als je geen kijker wilt gebruiken, kun je gebruikmaken van speciale eclipsbrilletjes. Deze worden zo genoemd omdat je er goed een zonsverduistering mee kunt volgen. In principe kun je er ook (grote) zonnevlekken mee zien, en bijvoorbeeld een venusovergang. Zo'n eclipsbrilletje is vaak een kartonnen brilletje, waar het speciale zonnefilterfolie in is aangebracht.

Zie ook:
Hoe ontstaat een zonsverduistering?
De zonsverduistering van 1 augustus 2008

Berichten op Astroforum.nl en Astrowiki.nl van andere amateurs:
♦ Mijn zonnefilter!
♦ Zie hoe Roel een zonnefilter knutselt!
♦ Maak een goedkope zonnefilter (Astrowiki)
Veilig waarnemen (Mira.be)
Veilig waarnemen (Stichting De Koepel)
Eclipsbril/zonnefilterfolie bestellen (Stichting De Koepel)

De Zon
Opkomst en ondergang van de Zon
Zon en Maan op dit moment
Dagelijkse gegevens van de Zon

@hemel_waarnemen volgen

Venusovergang 2012 – Waarneemweer – HemelApps – Meer vragen over de Zon – FAQ – De Zon – Zon en Maan – Op/onder – Astrokalender – Hemelkaart – Maanfasekalender