Astrokalender voor deze week

Tijdstippen zijn in Midden-Europese zomertijd (MEZT)

woensdag 17 juni

23:00: Kaartje

De Maan staat 39' ten noordoosten van Venus (-4,0m), in het sterrenbeeld Kreeft. De dichtste nadering vindt om 23:00 plaats, bij ons op een hoogte van 11° boven de horizon, in het westnoordwesten en in de schemering. De Maan is voor 11% verlicht. Voor de zichtbaarheid van Maan en planeten, zie Vannacht aan de hemel.

Volg de gebeurtenissen aan de sterrenhemel ook via

donderdag 18 juni

22:52: Totdat Jupiter laag boven de horizon staat (rond 23:22) zijn van de Galileïsche manen van Jupiter alleen Ganymedes en Callisto zichtbaar.

vrijdag 19 juni

22:45: Kaartje

De Maan staat 46' ten zuidwesten van Regulus, de helderste ster van het sterrenbeeld Leeuw (+1,4m). De dichtste nadering vindt om 15:47 plaats, bij ons op een hoogte van 42°, maar bij daglicht. Bekijk de samenstand rond 22:45 uur. Het tweetal staat dan in het westen, op een hoogte van ongeveer 20°, 3,4° van elkaar verwijderd. De Zon staat slechts 5° onder de horizon. De Maan is voor 29% verlicht.

zondag 21 juni

10:25: Vandaag begint de zomer op het noordelijk halfrond: het zomersolstitium vindt plaats. De Zon staat vandaag boven de Kreeftskeerkring en op maximale hoogte voor een waarnemer in onze streken. Bij ons vinden de langste dag en de kortste nacht plaats; na vandaag worden de nachten weer langer. Vandaag komt de Zon niet het vroegst op, noch gaat ze op het laatste tijdstip onder — dat gebeurt rond 17 respectievelijk 24 juni, zie Waardoor gaat de Zon na 21 juni nog later onder? en de pagina Daglicht in 2026. Onze lente duurde 92,74 dagen, de zomer zal 93,65 dagen lang zijn. Het feit dat de seizoenen niet even lang zijn, wordt veroorzaakt door de elliptische baan van de Aarde om de Zon; wanneer de Aarde dichter bij de Zon staat (op dit moment is dat in de winter), beweegt zij sneller en duurt dat seizoen korter. Doordat de Aarde duidelijk dichter bij de Zon staat in onze winter, en verder van de Zon in onze zomer, zijn op het noordelijk halfrond de winters meetbaar minder koud en de zomers minder warm dan op het zuidelijk halfrond. Voor meer details, zie de tabel de seizoenen. Dit wordt ook wel de astronomische zomer genoemd, de meteorologische zomer is al op 1 juni begonnen. Op het zuidelijk halfrond zijn de seizoenen tegengesteld aan die op het noordelijk halfrond en daar begint nu de winter.

23:55:

De Maan is in de fase van Eerste Kwartier. De rechter helft van de Maan is nu verlicht en de Maan is met name 's avonds zichtbaar. Rond, en vooral voor Eerste Kwartier is een goed moment om het maanoppervlak waar te nemen; Op de grens tussen het verlichte en het donkere deel van de Maan komt de Zon net op. De lange schaduwen van de bergen en kraterranden brengen een extra diepte-effect met zich mee en het maanoppervlak krijgt daarmee, bekeken door een kijker, een duidelijk driedimensionaal karakter.

maandag 22 juni

Dit is een goed moment in het jaar om de gasnevel M8, ook de Lagoonnevel genaamd, te bekijken. M8 is te vinden in het sterrenbeeld Boogschutter, heeft een helderheid van 5,8m en zijn schijnbare afmeting bedraagt 90,0’. Het object komt om 22:05 uur op, gaat om 05:20 uur onder en staat om 01:43 uur in het hoogste punt aan de hemel, op slechts 14° boven de horizon. Een waarneemplaats met ongehinderde blik op de zuidelijke horizon is hierdoor een vereiste om M8 goed te kunnen zien. Zoek een donkere waarneemplaats en kijk rond Nieuwe Maan, bijvoorbeeld in de dagen rond 15 juni. Voor het vinden van een donker en maanloos moment, zie de schemerdiagrammen in het hoofdstuk De Zon. Voor het zien van een relatief helder, maar vaag object als deze gasnevel is een verrekijker (op statief) voldoende, maar een telescoop is nodig om details weer te geven. Zie de pagina M8 voor meer details. Foto: DSS.

Deze tijd van het jaar is prima geschikt om de sterhoop met nevel M20, ook de Trifidnevel genaamd, op te zoeken. M20 staat in het sterrenbeeld Boogschutter, heeft een helderheid van 6,3m en een schijnbare afmeting van 29,0’. Het object komt om 21:54 uur op, gaat om 05:28 uur onder en staat om 01:41 uur in het hoogste punt aan de hemel, op slechts 15° boven de horizon. Een waarneemlocatie met een goede blik op de zuidelijke horizon is daardoor noodzakelijk om de sterhoop met nevel waar te nemen. Voor het waarnemen van de nevel is een grotere kijker nuttig. Foto: DSS.

dinsdag 23 juni

22:45: Kaartje

De Maan staat 2,6° ten zuidwesten van Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd (+1,0m). De dichtste nadering vindt om 19:07 plaats, in de Lage Landen op een hoogte van 21°, maar bij daglicht. De samenstand is te zien rond 22:45 uur. Het tweetal staat dan in het zuidzuidwesten, circa 21° boven de horizon, 3,0° van elkaar vandaan. De Zon staat slechts 5° onder de horizon. De Maan is voor 69% verlicht.

vrijdag 26 juni

Deze tijd van het jaar is prima geschikt om de sterhoop met nevel M17, ook bekend als de Omega-nevel, waar te nemen. M17 is te vinden in het sterrenbeeld Boogschutter, heeft een helderheid van 6,0m en zijn schijnbare afmeting bedraagt 46,0’. De opkomst van dit object is om 21:12 uur, de ondergang om 06:16 uur en het bereikt zijn grootste hoogte om 01:44 uur, op 22° boven de horizon. Om een donker moment zonder Maan te vinden kunnen de schemerdiagrammen in het hoofdstuk De Zon van pas komen. Om een relatief helder en scherp object als deze sterhoop met nevel waar te nemen is een verrekijker op statief al voldoende, maar met een kleine telescoop zijn uiteraard meer details te zien. Om de nevel goed te kunnen zien is een groter instrument nodig. Foto: DSS.

zaterdag 27 juni

Dit is een goed moment in het jaar om de bolhoop M28 waar te nemen. M28 is te vinden in het sterrenbeeld Boogschutter, heeft een helderheid van 6,9m en een schijnbare afmeting van 11,2’. Het object komt om 22:10 uur op, gaat om 05:17 uur onder en staat om 01:44 uur in het hoogste punt aan de hemel, op slechts 13° boven de horizon. Een waarneemlocatie met een goede blik op de zuidelijke horizon is daardoor noodzakelijk om de bolhoop waar te nemen. Zie deze detailpagina voor M28 voor meer gegevens. Foto: DSS.

Meer hemelverschijnselen

Vannacht aan de hemel: zichtbaarheid van Maan, planeten en deepsky-objecten.
De maandelijkse astrokalender: hemelverschijnselen voor de hele maand.
De astrokalender voor het jaar 2026.

Volg de gebeurtenissen aan de sterrenhemel ook via