04:21:  De Maan is in de fase van Laatste Kwartier. De linker helft van de Maan is nu verlicht en de Maan is vooral in de late nacht en vroege ochtend zichtbaar. Om de Maan te zien door een verrekijker of telescoop is de tijd rond (en met name na) Laatste Kwartier zeer geschikt. Op de grens tussen het verlichte en het donkere deel van de Maan gaat de Zon net onder. De bergen en kraterranden werpen hierdoor lange schaduwen, wat een extra diepte-effect veroorzaakt, en het oppervlak van de Maan krijgt daarmee een driedimensionaal karakter, gezien door een kijker.

00:00:  Het maximum van de meteorenzwerm δ-Aquariden noord vindt vandaag plaats. Zelfs wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld slechts zo'n 4 meteoren per uur vallen. Rond 3:30 uur staat de radiant van de zwerm in het hoogste punt (op 40°) aan de hemel. Er is dan bij ons ieder uur slechts een enkele meteoor van deze zwerm zichtbaar. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, bij donkere en heldere hemel circa 11–19 “vallende sterren” per uur te zien. Op een goed donkere plek zijn circa vier keer zoveel meteoren zichtbaar als in een grote stad. De Maan komt om 1:15 uur op, is voor ongeveer 20% verlicht en stoort niet erg. Rond 5:30 uur gaat het schemeren en om 6:13 uur komt de Zon op. De piek van deze zwerm is relatief laag, maar de duur van het maximum is met 21 dagen vrij lang, zodat in totaal toch nog een redelijk aantal meteoren te zien is. Zie de detailpagina δ-Aquariden noord 2026 voor meer informatie over deze meteoren.

05:30:  De Maan staat 3,9° ten noorden van Mars (+1,3m), in het sterrenbeeld Stier. De dichtste nadering vindt om 05:58 plaats, bij ons op 34° hoogte boven de oostelijke horizon en in de schemering. Bekijk de samenstand rond 5:30 uur. De twee objecten staan dan in het oosten, circa 30° boven de horizon, op een onderlinge afstand van 3,9°. De Maan is voor 18% verlicht.

13:18:  De Maan is in het punt van zijn baan dat het dichtst bij de Aarde ligt: het perigeum. De afstand tussen de Aarde en de Maan bedraagt 363284 km. De schijnbare diameter van de Maan is groter dan gemiddeld (32’53,6”), door de kleinere afstand. De Maan is op dit moment afnemend, voor 6% verlicht en is kort voor zonsopkomst, dus tegen het einde van de nacht, zichtbaar. Het kaartje toont de Maan om 5:36 uur in het sterrenbeeld Tweelingen, op 22° boven de oostnoordoostelijke horizon. Zie de applet Verschijnselen van de Maan voor meer gegevens.

14:00:  Het maximum van de meteorenzwerm η-Eridaniden vindt vandaag plaats. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 5 meteoren per uur vallen. Rond 7:30 uur staat de radiant van de zwerm in het hoogste punt (op 25°) aan de hemel. Het beste moment om η-Eridaniden waar te nemen is op 11 augustus rond 4:00 uur (zie het kaartje). De radiant staat op dat moment zo'n 12° boven de zuidoostelijke horizon, dus niet zeer gunstig. Er is dan bij ons ieder uur niet meer dan één meteoor zichtbaar van deze zwerm. Samen met meteoren van andere zwermen, en sporadische meteoren, zijn er bij donkere, heldere hemel in totaal circa 21–32 “vallende sterren” per uur te zien. Op een donkere plek zijn ongeveer 20% meer meteoren zichtbaar dan in dichtbevolkt gebied. De Maan komt om 3:58 uur op, is voor ongeveer 4% verlicht en stoort niet. Rond 5:45 uur gaat het schemeren en om 6:17 uur komt de Zon op. De piek van deze zwerm is relatief laag en de lengte van het maximum is met 4,2 dagen vrij kort, waardoor er ook in totaal maar weinig meteoren te zien zijn. Zie de pagina η-Eridaniden 2026 voor meer details voor deze zwerm. Zie ook Wat zijn vallende sterren? en Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.

05:00:  De Maan staat 4,5° ten zuiden van Pollux, de helderste ster van het sterrenbeeld Tweelingen (+1,1m). De dichtste nadering vindt om 23:46 plaats, onder de horizon voor een waarnemer in de Benelux. Bekijk de samenstand op 11 augustus rond 5 uur. De twee objecten staan dan in het oostnoordoosten, op een hoogte van ongeveer 9°, op een afstand van 5,8° van elkaar. De Maan is voor 4% verlicht. De pagina Vannacht aan de hemel toont wanneer de Maan en deepsky-objecten te zien zijn.

06:00:  De Maan staat 1,2° ten noordoosten van Mercurius (-1,0m), in het sterrenbeeld Kreeft. De dichtste nadering vindt om 16:58 plaats, bij ons op 32° hoogte, maar bij daglicht. De samenstand is alleen met veel moeite zichtbaar rond 6 uur. Het tweetal staat dan in het oostnoordoosten, op een hoogte van ongeveer 12°, op een afstand van 4,9° van elkaar. De Zon staat slechts 3° onder de horizon. De Maan is voor 4% verlicht.

07:07:  Als het weer meewerkt is vanochtend, voor de volgende Nieuwe Maan, de laatste keer dat we de dunne maansikkel kunnen waarnemen. Het is 1,7 dagen voor Nieuwe Maan; de Maan is krimpend en voor 3,3% verlicht. De maansikkel heeft een breedte aan de hemel van 1,1’ en is met moeite aan het eind van de nacht, kort voor zonsopkomst, zichtbaar. Bijgaand kaartje toont de Maan om 05:38 uur in het sterrenbeeld Tweelingen, op 11° boven de oostnoordoostelijke horizon. De Zon staat nu 18,5° lager aan de hemel dan de Maan. De Maan komt 2,3 uur voor de Zon op, om 03:58. De afstand aan de hemel tussen Zon en Maan bedraagt 20,9°. Een waarneemplaats met goed zicht op de horizon is aan te bevelen. Een eenvoudige verrekijker kan helpen om de dunne sikkel te zien. Anders dan de laatste maansikkel speelt de eerste verschijning van de jonge Maan een rol in een aantal kalenders, om het begin van een nieuwe maand aan te duiden. De laatste dunne maansikkel is gewoon een mooi verschijnsel aan de sterrenhemel. Meer verschijningen en uitleg zijn te vinden op de pagina Eerste en laatste maansikkels. Zie ook de interactieve applet Verschijnselen van de Maan en het hoofdstuk De Maan voor meer informatie over de Maan.

06:00:  De Maan staat op slechts 29' ten noorden van Jupiter (-1,8m), in het sterrenbeeld Kreeft. De dichtste nadering van deze nauwe samenstand vindt om 01:30 plaats, onder de horizon voor een waarnemer in de Benelux. De samenstand is met veel moeite te zien rond 6 uur. Het tweetal staat dan zo'n 4° boven de oostnoordoostelijke horizon, 3,2° van elkaar vandaan. De Zon staat slechts 3° onder de horizon. De Maan is voor 0% verlicht.

19:31:  De planetoïde 349 Dembowska is in oppositie. De planetoïde, die in het sterrenbeeld Zuidervis staat, heeft tijdens de oppositie een helderheid van slechts +9,7m. Er is daarom een telescoop met redelijke opening nodig om het object te kunnen zien. Voor een waarnemer in Utrecht staat Dembowska rond 02:05 uur in het zuiden, op circa 12° boven de horizon. De kaart (zie hiernaast) toont de positie van de planetoïde en sterren tot een helderheid van +10,5m. Kijk voor meer details over de oppositie van Dembowska op deze pagina.

19:37:  Het is Nieuwe Maan. Vanaf de Aarde gezien staat de Maan in dezelfde richting als de Zon, zodat de verre kant van de Maan wordt verlicht en de donkere kant van de Maan naar de Aarde gekeerd is. Daarnaast staat de Nieuwe Maan alleen bij daglicht boven de horizon. De Maan is door deze combinatie van oorzaken op dit moment onzichtbaar. De nachten rond Nieuwe Maan zijn donkerder dan gemiddeld en de week rond Nieuwe Maan is uitermate geschikt om deepsky-objecten waar te nemen. Er vindt vandaag eveneens een zonsverduistering plaats, die bij ons zichtbaar is. Zie ook de maandelijkse maanfasekalender.

20:11:  Zonsverduistering: de Nieuwe Maan schuift vanaf de Aarde gezien precies voor de Zon langs. Het maximum van de eclips vindt plaats op 8° boven de horizon. In de Benelux is de verduistering gedeeltelijk. De details van de eclips zijn te vinden op deze pagina. Voor gegevens van andere eclipsen, zie de lijst met zonsverduisteringen. Zie ook Hoe ontstaat een zonsverduistering? in de veelgestelde vragen. Voor de zichtbaarheid van Maan en planeten, zie Vannacht aan de hemel.

Augustus is een goede maand om de bolhoop M15 te bekijken. M15 staat in het sterrenbeeld Pegasus, heeft een magnitude van 6,4m en een schijnbare afmeting van 12,3’. De opkomst van dit object is om 18:41 uur, de ondergang om 08:47 uur en het bereikt zijn grootste hoogte om 01:44 uur, op 50° boven de horizon. Een donkere locatie en een datum rond Nieuwe Maan zijn aan te raden, bijvoorbeeld in de week rond 12 augustus. Voor het waarnemen van een relatief helder en scherp deepsky-object als deze bolhoop is een verrekijker (op een statief) al voldoende, al geeft een (kleine) telescoop meer details weer. Zie voor andere mooie en opvallende deepsky-objecten de pagina Deepsky-objecten per maand. Foto: DSS.

De maand augustus is zeer geschikt om de bolhoop M2 op te zoeken. M2 staat in het sterrenbeeld Waterman, heeft een helderheid van 6,5m en zijn schijnbare afmeting bedraagt 12,9’. Het object komt om 19:52 uur op, gaat om 07:42 uur onder en staat om 01:47 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 37° boven de horizon. Voor het waarnemen van deepsky-objecten is de precieze datum minder belangrijk dan een donkere, liefst maanloze, hemel. Zoek een donkere waarneemplaats en kijk rond Nieuwe Maan, bijvoorbeeld in de dagen rond 12 augustus. Foto: DSS.