|
Tijdstippen zijn in Midden-Europese wintertijd (MET)
donderdag 5 november
05:35: De Maan bedekt υ Leonis, een ster met een helderheid van +4,3m in het sterrenbeeld Leeuw. Om 05:35 wordt de ster bedekt door de verlichte maanrand en om 06:24 komt deze weer tevoorschijn van achter de onverlichte rand. In Utrecht staat de Maan dan 19°, respectievelijk 25° boven de horizon. De Maan is voor 17% verlicht. Deze tabel toont de details van de bedekking voor een aantal plaatsen in Nederland en België.
vrijdag 6 november
02:43:  De Galileïsche maan Io staat op 1,8” ten zuiden van Europa. Jupiter staat op een hoogte van 22° boven de oostelijke horizon. De Zon staat 45° onder de horizon en het is goed donker. Zie de figuur hiernaast en deze tabel voor meer informatie.
zaterdag 7 november
02:00:  Het maximum van de meteorenzwerm Tauriden vindt vandaag plaats. De meteoren van de Tauriden zijn traag, helder oranje en soms vuurbollen. Wanneer de radiant in het zenit zou staan, zouden er van deze zwerm naar verwachting gemiddeld zo'n 9 meteoren per uur vallen. De radiant van de zwerm staat rond 1:00 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 55° boven de horizon. Bij ons zijn ieder uur vermoedelijk ongeveer 5 meteoren zichtbaar van deze zwerm. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, bij donkere en heldere hemel circa 13–22 meteoren per uur zichtbaar. Op een goed donkere plek zijn ongeveer drie keer zoveel meteoren zichtbaar als in een grote stad. De Maan komt om 5:46 uur op, is voor ongeveer 5% verlicht en stoort niet erg. Rond 7:15 uur gaat het schemeren en om 7:45 uur komt de Zon op. De piek van deze zwerm is relatief laag, maar de duur van het maximum is met 22 dagen vrij lang, zodat in totaal toch nog een redelijk aantal meteoren te zien is. Zie de detailpagina Tauriden 2026 voor meer informatie over deze meteoren. Zie ook Hoe kan ik meteoren waarnemen? in de veelgestelde vragen.
05:18:  De Galileïsche maan Europa staat op slechts 0,47” ten noorden van Ganymedes. Europa bedekt Ganymedes voor 45%. De bedekking duurt van 5:12:38 tot 5:22:47 uur. Jupiter staat boven de zuidoostelijke horizon, op een hoogte van 44° en de planeet is gemakkelijk te vinden. De Zon staat 23° onder de horizon en het is goed donker. Voor het waarnemen van een nauwe samenstand tussen de Jupitermanen is een goede verrekijker op statief voldoende, maar om de bedekking te kunnen volgen is een telescoop met redelijke diameter vereist. Zie de figuur hiernaast en deze tabel voor meer informatie.
07:30: De Maan staat 1,7° ten zuidwesten van Venus (-4,5m), in het sterrenbeeld Maagd. De dichtste nadering gebeurt om 10:25, in onze streken op 25° hoogte, maar bij daglicht. De samenstand is alleen met veel moeite zichtbaar rond 7:30 uur. De twee objecten staan dan boven de zuidoostelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 12°, op een onderlinge afstand van 2,1°. De Zon staat slechts 3° onder de horizon. De Maan is voor 4% verlicht. De pagina Vannacht aan de hemel toont wanneer de Maan en planeten te zien zijn.
07:30: De Maan staat 3,0° ten zuidwesten van Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd (+1,0m). De dichtste nadering vindt om 11:00 plaats, in de Lage Landen op een hoogte van 25°, maar bij daglicht. De samenstand is met veel moeite te zien rond 7:30 uur. De twee objecten staan dan boven de zuidoostelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 12°, op een onderlinge afstand van 3,3°. De Zon staat slechts 3° onder de horizon. De Maan is voor 4% verlicht. De pagina Vannacht aan de hemel toont wanneer de Maan en deepsky-objecten te zien zijn.
08:29:  Als het weer meewerkt is vanochtend, voor de volgende Nieuwe Maan, de laatste keer dat we de dunne maansikkel kunnen waarnemen. Het is op dit moment 1,9 dagen voor Nieuwe Maan; de Maan is krimpend en voor 4,1% verlicht. De maansikkel heeft een breedte aan de hemel van 1,2’ en is kort voor zonsopkomst, dus tegen het einde van de nacht, met moeite te zien. Bijgaand kaartje toont de Maan om 07:09 uur in het sterrenbeeld Maagd, op 10° boven de horizon, in het zuidoosten. De Zon staat nu 13,9° lager aan de hemel dan de Maan. De Maan komt 2,0 uur voor de Zon op, om 05:46. De schijnbare afstand tussen Zon en Maan is nu 23,3°. Een waarneemplaats met goed zicht op de horizon is aan te raden. Een eenvoudige verrekijker kan van pas komen om de dunne sikkel te zien. In tegenstelling tot de laatste maansikkel speelt de eerste verschijning van de jonge Maan een rol in een aantal traditionele kalenders, als indicator van het begin van een maand. De laatste smalle maansikkel aan de hemel ziet er vooral erg fraai uit. Meer verschijningen en uitleg zijn te vinden op de pagina Eerste en laatste maansikkels. De applet Verschijnselen van de Maan geeft meer informatie over de Maan.
zondag 8 november
04:05:  De Galileïsche maan Ganymedes staat op 3,6” ten zuiden van Callisto. Jupiter staat boven de oostzuidoostelijke horizon, op een hoogte van 36°. De Zon staat 34° onder de horizon en het is donker. Zie de figuur hiernaast en deze tabel voor meer informatie.
05:37:  De Galileïsche maan Io staat op 1,0” ten noorden van Ganymedes. Io en Ganymedes raken elkaar net aan (bedekking van 7%). De bedekking duurt van 5:35:36 tot 5:38:01 uur. Jupiter staat op een hoogte van 46° boven de zuidoostelijke horizon en de planeet is gemakkelijk te vinden. De Zon staat 20° onder de horizon en het is goed donker. Voor het waarnemen van een nauwe samenstand tussen de Jupitermanen is een goede verrekijker op statief voldoende, maar om details van de bedekking te zien is een flinke telescoop nodig. Zie de figuur hiernaast en deze tabel voor meer informatie.
07:30: De Maan staat 6,5° ten zuidwesten van Mercurius (+3,0m), in het sterrenbeeld Maagd. De dichtste nadering vindt om 11:12 plaats, bij ons op 21° hoogte, maar bij daglicht. De samenstand is met veel moeite te zien rond 7:30 uur. De twee objecten staan dan boven de oostzuidoostelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 3°, 6,7° van elkaar verwijderd. De Zon staat slechts 3° onder de horizon. De Maan is voor 1% verlicht. Voor de zichtbaarheid van Maan en planeten, zie Vannacht aan de hemel.
maandag 9 november
06:36: Venus staat 1,2° ten westen van Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd (+1,0m). De dichtste nadering gebeurt om 06:36, in onze streken op 6° hoogte boven de oostzuidoostelijke horizon. Venus heeft op dit moment een helderheid van -4,6m. Voor de zichtbaarheid van planeten en deepsky-objecten, zie Vannacht aan de hemel.
07:15: Venus staat 1,2° ten westen van Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd (+1,0m). De dichtste nadering gebeurt om 01:21, onder de horizon voor een waarnemer in de Lage Landen. Bekijk de samenstand op 9 november rond 7:15 uur, of op 10 november rond 6:45 uur. Het tweetal staat in het eerste geval boven de zuidoostelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 11°, op een afstand van 1,2° van elkaar. In het andere geval is de samenstand te zien op circa 8° boven de oostzuidoostelijke horizon, 1,2° van elkaar verwijderd. Venus heeft op dit moment een helderheid van -4,6m. Voor de zichtbaarheid van planeten en deepsky-objecten, zie Vannacht aan de hemel.
08:02: Het is Nieuwe Maan. Vanaf de Aarde gezien staat de Maan in dezelfde richting als de Zon, zodat de verre kant van de Maan wordt verlicht en de donkere kant van de Maan naar de Aarde gekeerd is. Daarnaast staat de Nieuwe Maan alleen bij daglicht boven de horizon. Vanwege deze twee oorzaken kunnen we de Maan op dit moment niet waarnemen. Doordat de Maan zowel minimaal verlicht is, als 's nachts onder de horizon staat, zijn de dagen rond Nieuwe Maan een goed moment voor het waarnemen van deepsky-objecten. Er vindt in onze streken geen zonsverduistering plaats, doordat de Maan 5,6° ten zuiden langs de Zon beweegt.
dinsdag 10 november
01:56:  Van 1:56 tot 2:18 uur zijn Io's schaduw en Europa gelijktijdig te zien op Jupiters schijf. Jupiter staat in het oosten op een hoogte van 19° boven de horizon. De Zon staat 49° onder de horizon en het is goed donker. Voor het waarnemen van een (schaduw)overgang is een redelijk grote telescoop nodig.
01:56:  Vannacht is een overgang van de Jupitermaan Io en van Io's schaduw over de planeetschijf van Jupiter in zijn geheel waar te nemen. De schaduwovergang begint om 1:56 uur, wanneer Io's schaduw op het oppervlak van Jupiter verschijnt, en eindigt om 5:28 uur, wanneer Io de schijf van Jupiter weer verlaat. In de tussentijd is waar te nemen hoe Io de schijf van Jupiter betreedt (03:11 uur) en Io's schaduw de Jupiterschijf weer achter zich laat (om 04:14 uur). Voor het bekijken van een overgang of een schaduwovergang is een redelijk grote telescoop nodig. Zie deze tabel voor meer details en andere verschijnselen.
09:34: Mercurius staat in het perihelium. De afstand van de planeet tot de Zon is op dit moment kleiner dan gemiddeld: 0,307 AE, of zo'n 46,001 miljoen km. Vanaf Mercurius lijkt de Zon circa 3,2 maal zo groot als vanaf de Aarde. De planeet ontvangt door de geringere afstand tot de Zon ongeveer 10,4 maal meer licht en warmte dan de Aarde.
|